Zdrowie

Odruchy pierwotne u dzieci - jakie są i jak długo się utrzymują?

Autor Irena Kołodziej
Irena Kołodziej08.10.20235 min.
 Odruchy pierwotne u dzieci - jakie są i jak długo się utrzymują?

Odruchy pierwotne odgrywają niezwykle istotną rolę w prawidłowym rozwoju każdego dziecka. Towarzyszą nam od pierwszych chwil życia, umożliwiając przetrwanie oraz dostarczając organizmowi niezbędnych bodźców stymulujących rozwój. Warto poznać, czym dokładnie są odruchy pierwotne, jakie występują u noworodków i niemowląt oraz jak długo się utrzymują.

Czym są odruchy pierwotne u dzieci?

Odruchy pierwotne to wrodzone, automatyczne reakcje organizmu na określone bodźce. Występują u wszystkich noworodków i niemowląt, a ich obecność świadczy o prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego dziecka. Są niezbędne do przeżycia w pierwszych miesiącach życia. Z czasem większość z nich zanika, ustępując bardziej złożonym reakcjom, które wymagają udziału wyższych pięter układu nerwowego.

Odruchy pierwotne dzielimy na:

  • odruchy oralne - związane z pobieraniem pokarmu (ssanie, połykanie, gryzienie)
  • odruchy obronne - chroniące przed nadmierną stymulacją zmysłów (np. odruch Moro)
  • odruchy równowagi - pomagające zachować prawidłową pozycję ciała

Jakie odruchy pierwotne występują u noworodków?

U noworodków obserwujemy szereg odruchów pierwotnych, m.in.:

  • odruch ssania
  • odruch szukania
  • odruch chwytny dłoni i stóp
  • odruch Moro
  • odruch Babinskiego
  • odruch chodu
  • odruch chwytu

Ssanie, szukanie czy chwyt automatycznie uruchamiają się np. podczas dotykania brody lub policzka dziecka. Odruch Moro pojawia się przy nagłym hałasie lub zmianie pozycji ciała. Obecność i prawidłowa reaktywność tych odruchów świadczy o dobrej kondycji noworodka.

Kiedy zanikają odruchy ssania i szukania u dziecka?

Odruchy ssania i szukania należą do najważniejszych dla prawidłowego rozwoju noworodka. Pozwalają na instynktowne wyszukiwanie piersi i pobieranie pokarmu.

U zdrowych dzieci odruchy te stopniowo zanikają w ciągu pierwszych 3-4 miesięcy życia. Jest to związane z dojrzewaniem układu nerwowego oraz rozwojem celowych ruchów głowy i szyi pod kontrolą wzroku.

Dlaczego odruch chwytny jest ważny w rozwoju dziecka?

 Odruchy pierwotne u dzieci - jakie są i jak długo się utrzymują?

Odruch chwytny palców rąk i stóp jest jednym z kluczowych wśród odruchów noworodkowych. Jego obecność świadczy o prawidłowym funkcjonowaniu dróg nerwowych, łączących obwodowy i ośrodkowy układ nerwowy.

Stymuluje on rozwój precyzyjnych ruchów dłoni, koordynacji oko-ręka oraz małej motoryki. Umożliwia chwytanie przedmiotów, manipulowanie nimi i poznawanie otoczenia poprzez dotyk. Z czasem na bazie odruchu chwytnego rozwija się celowe sięganie i chwytanie zabawek.

Jak długo utrzymuje się odruch Moro u niemowląt?

Odruch Moro, zwany też odruchem wisielczym, jest jednym z podstawowych odruchów obronnych noworodka. Polega na gwałtownym odrzuceniu kończyn i ich przyciągnięciu do klatki piersiowej w odpowiedzi na silny bodziec (np. hałas, upadek).

U zdrowych niemowląt odruch Moro stopniowo zanika w ciągu pierwszych 3-6 miesięcy życia. Jego utrzymywanie się dłużej może wskazywać na opóźnienia w dojrzewaniu ośrodkowego układu nerwowego.

Odruch Babinskiego - kiedy znika u dzieci?

Odruch Babinskiego polega na charakterystycznym odwracaniu palucha do góry i rozkurczaniu palców stopy w odpowiedzi na drażnienie podeszwy. Jest obecny fizjologicznie u wszystkich noworodków.

U zdrowych dzieci odruch Babinskiego zanika zwykle pomiędzy 9. miesiącem a 2. rokiem życia. Jego dłuższe utrzymywanie się może wskazywać na opóźnienia rozwojowe lub uszkodzenia dróg piramidowych.

Jak stymulować odruchy pierwotne u dziecka?

Codzienna stymulacja odruchów pierwotnych jest bardzo ważna dla prawidłowego rozwoju dziecka. Oto kilka wskazówek, jak stymulować poszczególne odruchy:

  • Odruch ssania - delikatnie dotykaj warg, policzków i brody dziecka
  • Odruch chwytny - masuj dłonie i stopy, pocieraj paluszki
  • Odruch Moro - lekko podrzucaj dziecko na rękach
  • Odruch Babinskiego - delikatnie drażnij podeszwy stóp

Ćwiczenia najlepiej wykonywać codziennie, np. podczas kąpieli czy zabawy. Pozwoli to prawidłowo rozwinąć odruchy i utrwalić je do czasu ich fizjologicznego zaniku.

Niepokojące objawy związane z odruchami pierwotnymi

Warto obserwować odruchy dziecka, ponieważ ich nieprawidłowości mogą sygnalizować problemy zdrowotne. Niepokoić powinny:

  • Brak lub osłabienie odruchu ssania
  • Nadmierna i przedłużająca się reaktywność odruchu Moro
  • Słaby odruch chwytny dłoni i stóp
  • Utrzymywanie się odruchu Babinskiego po 2. roku życia

W razie wątpliwości kluczowe jest jak najszybsze skonsultowanie się z pediatrą i neurologiem dziecięcym w celu oceny rozwoju odruchów oraz wykluczenia nieprawidłowości.

Podsumowanie

Odruchy pierwotne stanowią nieodłączny element rozwoju każdego dziecka. Ich obecność i prawidłowa reaktywność świadczą o dobrym funkcjonowaniu układu nerwowego noworodka. Z czasem odruchy te stopniowo zanikają, ustępując bardziej złożonym reakcjom behawioralnym pod kontrolą kory mózgowej.

Codzienna, delikatna stymulacja odruchów sprzyja prawidłowemu rozwojowi neurologicznemu i motorycznemu dziecka. Nieprawidłowości w zakresie odruchów pierwotnych mogą natomiast sygnalizować problemy zdrowotne, wymagające diagnozy i postępowania terapeutycznego.

Najczęstsze pytania

Większość odruchów pierwotnych stopniowo zanika w ciągu pierwszych miesięcy życia dziecka. Całkowity zanik następuje zwykle ok. 6-12 miesiąca.

Delikatnie masuj brodę, policzki i wargi dziecka, pocieraj jego języczek. Możesz też zachęcać noworodka do ssania własnego paluszka.

Odruch Moro jest całkowicie naturalny i fizjologiczny. Może dawać dramatyczny obraz, ale nie stanowi zagrożenia dla dziecka.

Przedłużający się odruch Babinskiego po 2. r.ż. może wskazywać na opóźnienia rozwojowe lub uszkodzenia dróg nerwowych. Wymaga diagnostyki.

Niepokoić powinny: brak lub osłabienie odruchów, asymetria, utrzymywanie się odruchów po okresie fizjologicznego zaniku. Warto skonsultować się z lekarzem.

Oceń artykuł

rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-outline
Ocena: 4.00 Liczba głosów: 1

5 Podobnych Artykułów:

  1. Jak wpisać wolontariat na świadectwie?
  2. Jak w oryginalny sposób podpisać prezent? Zaskocz bliskich!
  3. Rozkoszuj się smakiem: wypróbuj przepis na ciasto marchewkowe Gessler
  4. Dieta niskotłuszczowa - jadłospis tygodniowy i przepisy
  5. Drewniany stojak dla niemowlaka: Bezpieczne rozwiązanie
Autor Irena Kołodziej
Irena Kołodziej

Jestem pasjonatką społeczności, której serce bije dla pomagania. Moje pióro oddaje głęboką empatię, a słowa kształtują mosty między ludźmi. Wspólnie budujemy, uczymy poprzez edukację społeczną. Działam dla dobra, ufam w siłę wspólnej pracy i dobroczynności.

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły